Hãy đăng ký thành viên để có thể dễ dàng trao đổi, giao lưu và chia sẻ về kiến thức đồ họa.
  1. Hãy đăng ký subscribe kênh Youtube mới của Việt Designer tại địa chỉ: Youtube.com/VietDesignerChannel để theo dõi các video về thiết kế đồ họa. Do trước đó kênh cũ bị Youtube quét không rõ lý do, trong thời gian chờ kháng cáo nếu các bạn thấy video trên diễn đàn bị die không xem được thì có thể vào kênh mới để tìm xem video sơ cua nhé.
    Loại bỏ thông báo

Tổng hợp về kỹ thuật đo sáng bằng tay máy DSLR

Chủ đề thuộc danh mục 'Các kỹ thuật trong nhiếp ảnh' được đăng bởi Sát Thủ VietDesigner, 22/2/13.

Lượt xem: 27,329

  1. Sát Thủ VietDesigner Thành viên cấp 2

    mình cũng là newbie trong chụp ảnh, trên tinh thần cái gì em biết em sẽ chia sẻ nên post cho các bác cùng thảo luận về vấn đề này!!!



    [​IMG]


    - Phần đầu tiên là định nghĩa “Đo sáng là gì”
    Bản chất của nhiếp ảnh là sự phơi sáng. Máy ảnh là một hộp tối, khi ta chụp ảnh, một cánh cửa sẽ mở ra, và ánh sáng từ bên ngoài tràn vào sẽ tác động vào film hay sensor để cho ra một bức ảnh.
    Đo sáng là việc xác định độ mở ống kính ( khẩu độ – apeture – fstop), tốc độ chụp (shutter speed), và độ nhạy sáng ( iso) để có được một bức ảnh đúng sáng.
    - Cộng, trừ EV (Exposure Value, giá trị phơi sáng)
    Một vật chúng ta nhìn thấy được bằng mắt thường phải đáp ứng một trong hai điều kiện: thứ nhất vật đó tự phát sáng (mặt trời, ánh đèn), và thứ hai, vật đó phản chiếu ánh sáng từ những nguồn sáng khác.
    Những nguồn sáng tự nhiên và nhân tạo không có nhiều, vì vậy khi chụp ảnh, ánh sáng film/sensor nhận được do phản chiếu ánh sáng từ những nguồn sáng khác là chủ yếu.

    Những vật có màu sắc, bề mặt khác nhau thì phản chiếu ánh sáng khác nhau. Một vật nhìn sáng, hay tối phụ thuộc vào hai yếu tố: cường độ nguồn sáng và độ phản chiếu của ánh sáng của bề mặt.
    Từ tính chất này, ông Ansel Adam (1902-1984) đã đưa ra một biểu đồ vùng hệ thống (Zone system chart) như sau:

    [​IMG]

    Từ vùng (zone) 1 đến vùng 9 màu sắc chuyển dần từ đen sang trắng, và theo đó, độ phản chiếu ánh sáng cũng tăng dần. Độ phản chiếu ánh sáng của vùng n gấp đôi vùng n-1, và bằng một nửa vùng n+1.
    Vùng 5 (màu xám, gray) nằm giữa vùng 1 và vùng 9, nó phản chiếu 18% và hấp thụ 82% cường độ ánh sáng chiếu đến nó, và đây cũng là vùng phản chiếu ánh sáng phổ biến nhất.


    Người ta chọn vùng 5 là vùng tiêu chuẩn để thiết lập hệ thống đo sáng của máy ảnh. Nói một cách dễ hiểu, khi đo sáng, máy ảnh xem tất cả những ánh sáng nó nhận được đều phản chiếu từ vùng 5.
    Vì vậy, máy ảnh sẽ không biết cường độ nguồn sáng của vật, hay chiếu đến vật là bao nhiêu, nó mặc định tất cả ánh sáng từ vật đều được phản chiếu từ một vùng có độ phản chiếu là 18%.
    Khi chụp ảnh ở chế độ tự động, chúng ta dễ thấy trường hợp khi chụp nền trời trong, xanh thì hình sẽ tối đi. Ngược lại, khi chụp hình trong bóng râm, hình sẽ sáng hơn. Người ta tạo nên một cơ chế cộng, trừ EV để khắc phục tình trạng này.
    Khi chủ thể sáng, chúng ta chủ động cộng EV. Lúc này, hệ thống đo sáng của máy ảnh sẽ hiểu rằng ánh sáng nó nhận được từ một nguồn sáng có cường độ ánh sáng lớn hơn, hoặc từ vùng có độ phản chiếu ánh sáng lớn hơn 18%.
    Và ngược lại cho trường hợp ánh sáng yếu, chúng ta trừ EV, hệ thống sẽ nhận biết được ánh sáng nó nhận được là từ một nguồn sáng có cường độ yếu hơn, hay từ một vùng có độ phản chiếu ánh sáng nhỏ hơn 18%.
    Nhận biết “zone 5” là một kỹ thuật cơ bản để làm chủ được ánh sáng trong nhiếp ảnh. Một cách đơn giản, chúng ta có thể dùng gray card (phản chiếu ánh sáng 18%) để đo sáng. Một số người đưa lòng bàn tay trước ống kính để đo sáng. Trong trường hợp này, kết quả đo sáng chỉ đúng khi người đó biết được lòng bàn tay của mình ở zone nào.

    - Khẩu độ, tốc độ, hay độ nhạy sIáng ?
    Thông thường khi đo sáng, người ta sẽ cố định 02 yếu tố, và điều chính yếu tố còn lại. Với những nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp, họ sẽ tùy biến một lúc 03 yếu tố để có một bức ảnh ưng ý.
    Khi chụp chân dung, tĩnh vật, bạn sẽ ưu tiên khẩu độ. Lúc này giá trị khẩu càng lớn càng tốt, lúc này vùng nét của bức ảnh (dof) sẽ mỏng đi, làm nổi bật chủ thể. Nhưng đừng quên rằng với các ống kính “hai khẩu”, tiêu cự càng lớn (tử số) thì giá trị khẩu (mẫu số) sẽ nhỏ lại theo công thức f/giá trị khẩu. Đối với các ống kính một khẩu thì bạn không phải lo lắng điều này.
    Khi chụp ảnh phong cảnh, bạn sẽ ưu tiên tốc độ. Lúc này bạn sẽ chọn khẩu độ nhỏ, tốc độ chụp nhỏ để bức ảnh có độ nét sâu. Trường hợp chụp thác nước, bạn sẽ làm mọi cách để tốc độ càng chậm càng tốt để dòng nước trong và mượt.
    Hãy cẩn thận khi lựa chọn giá trị ISO, vì nó là một con dao hai lưỡi. Trong điều kiện ánh sáng yếu, ISO lớn là một lợi thế khi bạn có thể chụp chủ thể với tốc độ lớn. Nhưng ISO càng lớn thì bức ảnh càng dể bị noise, bể hình.

    Căn bản thì có 3 dạng đo sáng ( metering) trong thân máy.
    1. Matrix metering : Đo sáng lấy trị số trung bình trên gần hết bề mặt hình ảnh
    2. Center metering : Đo sáng trong một vùng nhỏ trung tâm hình ảnh
    3. Spot metering : Đo sáng tại điểm trung tâm.

    [​IMG]

    Tùy theo cấp độ máy, có thể không có đủ các loại đo sáng kể trên hoặc có thay đổi trong từng loại đo sáng. Với công nghệ hiện nay thì các chức năng đo sáng đã thay đổi khá nhiều. Ví dụ như matrix metering được chia thành nhiều điểm hơn nên trị số trung bình trên toàn ảnh được đo chính xác hơn.
    Bản chất của thiết bị đo sáng trong thân máy như đã giải thích ở trên,nên khi chụp mặc dù đã đo sáng nhưng chuyện hình ảnh không đúng sáng vẫn xảy ra là chuyện bình thường. Chẳnh hạn như trường hợp hình ảnh toàn màu sắc sặc sỡ… thì đo sáng trong trong thân máy khó chính xác.
    - Để các bạn hiểu rõ hơn về chức năng bù sáng, ta làm một cái test nhỏ sau.
    Hình ảnh được chụp bằng chế độ AV, đo sáng Spot Metering.
    Hình đầu tiên chụp đo sáng vào Graycard 18% làm chuẩn.

    [​IMG]


    Loạt hình tiếp theo chụp đo sáng trực tiếp vào nền trắng của xe

    [​IMG]

    Rõ ràng các bạn dễ dàng nhận thấy nền trắng của xe lúc này được hạ xuống để có độ sáng tương đương với Graycard. Để có được nền trắng thì phải bù sáng theo hướng tăng (+).

    Đặt quyển catalog vào điểm đo sáng ta có kết ngược lại như sau:

    [​IMG]


    Ảnh chụp ra trở nên dư sáng vì máy đã nâng nền đen của quyển catalog để có độ sáng tương đương graycard. Lúc này cần phải bù sáng theo hướng giảm (-) để có được nền đen đúng với thực tế.
    Kết quả cho thấy đo sáng của máy hoàn toàn phụ thuộc vào độ sáng của điểm đo sáng do đo sáng bằng phương thức phản xạ. Nếu có graycard chuẩn hay máy đo sáng trực tiếp thì việc đo sáng sẽ chính xác hơn và bạn sẽ không phải quan tâm nhiều đến việc bù sáng trong những trường hợp thông thường.
    Tóm lại là thế này:

    Đo vào chỗ sáng thì ảnh sẽ tối => Cần phải bù sáng +
    Đo vào chỗ tối thì ảnh sẽ sáng => Cần phải bù sáng -


    Đấy là lý thuyết, còn cách thực hành đo sáng như thế nào?
    - Chọn chế độ bác quen dùng: A, S, P, M hay các chế độ khác, chọn ISO và tốc hoặc khẩu theo ý muốn rồi nhấn nửa cò, ghi nhớ thông số hiện trên máy. Chuyển sang chế độ M, cài đặt các thông số vừa có được, điều chỉnh tốc, khẩu, ISO theo ý đồ chụp sao cho không thay đổi lượng sáng vào (tức là tăng tốc thì phải mở khẩu hoặc tăng ISO tương ứng…). Đến đây thì xong bước đo sáng background.


    - Chỉnh flash, lấy nét, chụp: tính toán công suất flash phù hợp để bù sáng vào mẫu theo ý đồ chụp, sau đó lấy nét vào mẫu và nhấn nút chụp. Vì lúc này máy ở chế độ M nên nếu bác để AF thì máy chỉ auto focus khi bác nhấn nửa cò, các thông số đã được set ở bước trên.
    - Nút * trên máy Canon (hay AE-Lock trên máy Nikon)là nút “khóa sáng“, bình thường bạn di ống đến đâu máy đo sáng đến đó liên tục nhưng khi ấn nút khoá sáng thì máy sẽ khoá luôn giá trị khẩu tốc hiện tại, lúc đó thì ta thoải mái bố cục, lấy nét
    nguồn: search google

    ...
    wangsaker, Tran Duy An, mimbzai11 người khác thích bài viết này.
  2. nguyễn anh tú

    nguyễn anh tú Thành viên cấp 2

    hay quá ! tks thớt nhìu
    bookmark phát
    Sát Thủ VietDesigner thích bài viết này
  3. amorous2k7

    amorous2k7 Thành viên cấp 3

    em cũng BM phát. Tí đọc tỉ mỉ. Thank chủ thớt.
    Sát Thủ VietDesigner thích bài viết này
  4. Timap

    Timap Thành viên cấp 2

    Newbie thì bỏ qua mấy cái này cho đỡ nhức đầu. Mình chụp 1 năm rồi và dòm vô còn chả hiểu =))

    Kinh nghiệm cá nhân là : cứ mode A/Av mà phang. Và chọn đo sáng toàn khung cho yên tâm. Tuỳ theo mỗi hãng mà chế độ đo sáng này đủ/dư/thiếu khác nhau. Mình dùng Sony thì thường +1/3EV là đủ sáng. File RAW về kéo thì thiếu/dư 2-3 khẩu vẫn kéo được tốt.

    Còn cái mode M và đo sáng bằng niềm tin thì cứ bấm 1 phát, xem thiếu đủ bao nhiêu khẩu rồi set lại. Bấm phát thứ 2 đẹp luôn !

    // dù sao cũng thanks tinh thần chia sẻ của chủ thớt :D
    Sát Thủ VietDesigner, Bình Phạmxuangiang1011 thích bài viết này.
  5. xuangiang1011

    xuangiang1011 Thành viên cấp 5

    ^
    Chuẩn ko cần chỉnh, file RAW bt cứu sáng đc tới 6 stop.

    Còn M mode thực sự phát huy khi dùng trong đk ánh sáng yếu để có tốc độ hạn chế tốc độ màn trập tránh nhòe. :3 :3
    Sát Thủ VietDesigner thích bài viết này
  6. Sát Thủ VietDesigner

    Sát Thủ VietDesigner Thành viên cấp 2

    nếu vậy có thể dùng Tv mà anh, bên Nikon hình như là S thì phải :">
    em chỉ dùng M khi điều kiện ánh sáng phức tạp thôi, phơi sáng chẳng hạn >:)
  7. Sát Thủ VietDesigner

    Sát Thủ VietDesigner Thành viên cấp 2

    một số hãng còn có chế độ chụp 3 ảnh +1 0 -1 EV
    chụp raw có thể cứu sáng nhưng một số bạn ko rành về PTS thì vẫn chụp jpeg trong mọi trường hợp :P
  8. Timap

    Timap Thành viên cấp 2

    cái vụ không rành pts thì cũng vất vả thiệt, nhiều ng không biết RAW là gì luôn. Toàn chơi jpeg. Và ảnh chỉ đẹp khi mọi thứ đều thuận lợi :D chứ cỡ mà chủ thể vs bg chênh chừng 2 khẩu là jpeg cứu bằng niềm tin :D. Khuyến khích đã cầm DSLR thì nên vọc vạch tí pts hay LR để chơi vs RAW
  9. Sát Thủ VietDesigner

    Sát Thủ VietDesigner Thành viên cấp 2

    lightroom tốt mà nó rối quá em ko dùng dc, em thấy ko quen lắm :">
    đo sáng bằng niềm tin tính ra cũng vui nhưng hơi mất thời gian, ko biết có thể tự tính rồi đo dc ko nhỉ :-?
  10. hth02x1

    hth02x1 Thành viên cấp 4

    Có vẻ mỗi mình mình lúc nào cũng chụp bằng M :(
    Sát Thủ VietDesigner thích bài viết này
  11. Sát Thủ VietDesigner

    Sát Thủ VietDesigner Thành viên cấp 2

    đỉnh rồi còn gì nữa, mình chụp đo sáng khá lâu nên chỉ loanh quanh Av hoặc Tv, M khi phơi sáng thôi à :((
  12. xuangiang1011

    xuangiang1011 Thành viên cấp 5

    Nếu muốn chụp TV thì phải để ISO auto hoặc phải đo sáng chính xác :3
  13. Sát Thủ VietDesigner

    Sát Thủ VietDesigner Thành viên cấp 2

    em thấy Tv vẫn tiện hơn là M
    cũng có thể là do em quá gà @-)
  14. Timap

    Timap Thành viên cấp 2

    đo sáng bằng niềm tin thì cứ set khẩu xong để mode A, đo sáng toàn khung.bấm 1 phát. Coi tốc dư lào, ảnh thiếu đủ bao nhiêu khẩu. Rồi set tốc cho ra ảnh vừa ý rồi cứ thế mà phang. Chụp tiệc cưới toàn chơi M :v về chạy cho lẹ. Chụp studio hay trong phòng, quán xá gì cũng toàn chơi M. Để A tốc nhảy lung tung khó kiểm soát. Còn Tv/S thì không kiểm soát được dof :) và chưa bao giờ xài Tv/S :v
    Sát Thủ VietDesigner thích bài viết này
  15. Shipai

    Shipai Thành viên cấp 1

    cho em hỏi là để file raw thì có lợi gì ạ? em làm studio mới dc vài tháng, chưa thạo lắm về khoản này, mong mọi người chỉ giáo ạ! :)
    Sát Thủ VietDesigner thích bài viết này
  16. xuangiang1011

    xuangiang1011 Thành viên cấp 5

    Bạn có thể tham khảo qua tài liệu ở đây :3 :3
    http://vinacamera.com/?p=206
    ShipaiSát Thủ VietDesigner thích bài viết này.
  17. Shipai

    Shipai Thành viên cấp 1

    tks bác giang
  18. hazoboy

    hazoboy Thành viên cấp 2

    mấy cái nỳ mình tự mày mò rút kn sau những shot hình :)
  19. cuti

    cuti Mới đăng kí

    Bài viết này đối với mấy người đang dùng camera đã biết căn chỉnh rồi, xem để cho rõ vì đã biết rồi . Đối với mấy anh chị mới tình thì cũng khó lắm.
    Như :
    Đo vào chỗ sáng thì ảnh sẽ tối => Cần phải bù sáng +
    Đo vào chỗ tối thì ảnh sẽ sáng => Cần phải bù sáng -

    thì dễ bị nhầm qua lại lắm. Hơn nữa baì này thể hiện một ý là "ta cứ bấm một hình trước đại rồi xem sáng tối thế nào thì chỉnh lại" .
    Đúng ra là phải hướng dẫn cách nhìn cho ra màu xám (nó nằm đâu đó quanh quẩn của đối tượng mẫu) rồi lấy đó làm chuẩn mà shot. Như vậy có đúng không vậy!?
  20. Đào Đình Chương

    Đào Đình Chương Thành viên cấp 2

    Mặc dù hơi rối xíu nhưng tks thớt vì đã góp công sức <3

Ủng hộ diễn đàn